Jednego wieczoru chcesz sprawdzić Meshtastic, innym razem poznać MeshCore albo zajrzeć do świata radiowego APRS. Przy każdej zmianie wraca jednak to samo pytanie: co zainstalować, gdzie wpisać ustawienia i który program właśnie korzysta z radia? LoRaHAM Pi Control porządkuje takie domowe eksperymenty.
Kilka systemów w jednym panelu
LoRaHAM Pi Control, w skrócie LHPC, to otwarte oprogramowanie na licencji MIT, które instaluje, konfiguruje i uruchamia programy radiowe. Steruje się nim z panelu w przeglądarce albo poleceniami w terminalu. Obsługuje Meshtastic, MeshCore, MeshCom, Reticulum oraz narzędzia APRS – krótkofalarskiego systemu wymiany krótkich informacji, między innymi pozycji stacji. Panel obsługuje też odbiornik GPS, a dostęp z innych komputerów w sieci chronią certyfikaty klienta i zapora.
Projekt rozwija się szybko: najnowsza wersja, 0.12.9, pochodzi z 6 października 2026, a gotowe obrazy systemu są dostępne w tej samej wersji.
Wspólny panel nie łączy tych sieci w jedną. Wiadomość wysłana przez Meshtastic nie staje się dzięki niemu automatycznie wiadomością MeshCore. Korzyść polega na wygodniejszej obsłudze kilku różnych rozwiązań na jednym stanowisku: można sprawdzić ich stan, uruchamiać je i zaglądać do dzienników działania.
Jakiego sprzętu potrzeba?
Raspberry Pi to niewielki, tani komputer jednopłytkowy z systemem Linux. LHPC sprawdzono na Raspberry Pi Zero 2 W i Raspberry Pi 5. Radio dokłada się w postaci nakładki HAT, czyli płytki rozszerzeń zakładanej na złącze Raspberry Pi. Układ LoRa łączy się z komputerem bezpośrednio przez SPI, prostą magistralę do komunikacji z układami scalonymi, i LHPC steruje nim sam. Gotowe węzły podłączane przez USB lub port szeregowy nie są obsługiwane.
Dokumentacja wymienia gotowe konfiguracje dla następujących nakładek:
- LoRaHAM Pi HAT z dwoma modułami: SX1278 na 433 MHz oraz RFM95 na 868 MHz;
- Uputronics Raspberry Pi Zero LoRa Expansion z radiem RFM95 lub RFM98 – jedna płytka na jedno pasmo, dwie złożone razem na oba;
- Waveshare SX1262 LoRaWAN/GNSS HAT w odmianach 433M i 868M.
W eterze sprawdzono LoRaHAM Pi HAT, zestaw dwóch płytek Uputronics i Waveshare w wersji 433M. Inne nakładki z układami SX1276, SX1278 lub SX1262 podłączonymi wprost do SPI mogą działać z gotowym profilem o tym samym okablowaniu, ale nie były sprawdzane.
MeshCore i Meshtastic korzystają z radia inaczej
Integracja MeshCore wykorzystuje openHop, czyli oprogramowanie realizujące protokół MeshCore na komputerze, i pracuje tylko w paśmie 868 MHz. Węzeł służy do rozmów, jako przekaźnik (repeater) albo w obu rolach. Z radiem łączy się przez wspólną usługę LoRaHAM działającą w tle, a LHPC zarządza między innymi uruchamianiem węzła i zapisywaniem jego ustawień.
Meshtastic uruchamiany jest przez meshtasticd – program pozwalający komputerowi pracować jako węzeł Meshtastic, domyślnie na 868 MHz, a na życzenie na 433 MHz. Korzysta on bezpośrednio z radia przez SPI. Ma to praktyczne znaczenie: przed jego startem może być konieczne zatrzymanie innych programów korzystających z tego samego sprzętu. W opisanej konfiguracji rezerwuje także zasoby obu pasm. Dwa moduły radiowe nie gwarantują więc dowolnego równoległego działania dwóch sieci.
Przykładowy eksperyment może wyglądać tak: najpierw uruchamiasz Meshtastic i sprawdzasz wymianę wiadomości z własnym węzłem, następnie zatrzymujesz ten system i przygotowujesz próbę MeshCore z odpowiednio skonfigurowanym drugim urządzeniem. Częstotliwość i parametry transmisji muszą pasować do danej sieci. Przed nadawaniem testowym LHPC przypomina, by zamiast anteny podłączyć obciążenie sztuczne, czyli opornik pochłaniający moc nadajnika. Taka próba pozwoli poznać obsługę obu rozwiązań; sama w sobie nie będzie jeszcze miarodajnym porównaniem ich zasięgu.
Co wolno nadawać bez pozwolenia
LoRaHAM to niemiecki projekt dla krótkofalowców i dokumentacja LHPC dzieli programy na dwie grupy. MeshCom, APRS i pozostałe programy z pakietu LoRaHAM wymagają uprawnień krótkofalarskich. Meshtastic, MeshCore i Reticulum są przeznaczone do pracy bez nich, w pasmach dostępnych dla każdego. Za pasmo, moc, czas nadawania i znak wywoławczy odpowiada użytkownik.
W Polsce zakres 430–440 MHz to pasmo amatorskie 70 cm. Nadawanie w nim, na przykład w sieci MeshCom albo LoRa APRS, wymaga pozwolenia radiowego, które wydaje Prezes UKE po zdanym egzaminie. W paśmie amatorskim nie wolno szyfrować wiadomości, a MeshCore i Meshtastic je szyfrują. Bez pozwolenia na 433 MHz zostaje tylko pasmo dla urządzeń krótkiego zasięgu (SRD): 433,05–434,79 MHz, najwyżej 10 mW e.r.p. i 10% czasu nadawania.
Na 868 MHz limit wynosi zwykle 25 mW e.r.p. przy 0,1–1% czasu nadawania. W podpaśmie 869,4–869,65 MHz, z którego korzystają europejskie ustawienia MeshCore i Meshtastic, wolno 500 mW e.r.p. przy 10%. Limit obejmuje zysk anteny (więcej o limitach mocy w Polsce). Meshtastic ma w LHPC domyślny limit mocy 17 dBm, czyli 50 mW na wyjściu radia. W podpaśmie 869,4–869,65 MHz mieści się to w limicie, ale na 433 MHz bez pozwolenia to za dużo.
Reticulum pilnuje tego sam: na 433 MHz LHPC ogranicza jego moc do 10 dBm i czas nadawania do 10%, a domyślna częstotliwość 434,5 MHz omija kanały APRS i MeshCom.
Najpierw zajrzyj do demonstracji
Przed kompletowaniem sprzętu warto otworzyć interaktywną demonstrację LHPC. Pokazuje prawdziwy panel na symulowanym sprzęcie, bez logowania. Większość akcji kończy się w niej błędem, więc służy głównie do obejrzenia ekranów.
Dla bardziej dociekliwych przygotowano osobne środowisko testowe, w którym prawdziwe programy współpracują z symulowanym radiem i usługami systemowymi. Działa w chmurze GitHub Codespaces (wymaga darmowego konta GitHub) i pozwala poznać oprogramowanie bez Raspberry Pi, ale nie zastępuje prób w eterze.
Od czego zacząć na Raspberry Pi?
Zalecaną drogą jest gotowy obraz karty pamięci: Raspberry Pi OS (64-bit) z LHPC i wszystkimi systemami już zainstalowanymi. Przy pierwszym uruchomieniu obraz sam konfiguruje komputer i może odczytać ustawienia z pliku lhpc-config.txt. Obrazy oraz instrukcja ręcznej instalacji na Raspberry Pi OS Lite są w repozytorium projektu.
LHPC jest ciekawą propozycją do radiowego warsztatu, szczególnie dla osób, które lubią poznawać różne sieci bez budowania za każdym razem osobnego stanowiska. Artykuł powstał na podstawie dokumentacji LoRaHAM Pi Control i podglądu demonstracji. Opisane próby radiowe przeprowadził autor projektu; RadioMesh nie testował tego zestawu.
