LoRa pozwala budować sieci działające bez Internetu i infrastruktury operatora. Ma jednak oczywiste ograniczenie: wiadomość nie wyjdzie poza zasięg lokalnej sieci radiowej. MeshSat próbuje to zmienić. Opisywany tu mały węzeł należy do większego projektu MeshSat, którego główną częścią jest brama na Raspberry Pi łącząca Meshtastic z modemami satelitarnymi i komórkowymi, APRS i innymi kanałami. Węzeł jest nadal prototypem, ale we wrześniu 2026 roku jego autorzy przeprowadzili już rzeczywiste testy transmisji przez satelitę.
Co to jest Iridium?
Iridium to globalna sieć komunikacji satelitarnej. W odróżnieniu od GPS urządzenie nie tylko odbiera sygnał z satelitów, ale może też przez nie wysyłać dane. Sieć tworzy 66 satelitów operacyjnych (w maju 2023 roku na orbicie było też 14 zapasowych) na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO, ang. Low Earth Orbit), około 780 km nad Ziemią. Każdy satelita ma łącza z czterema sąsiednimi, więc dane mogą wędrować między nimi. Dzięki takiej konstrukcji Iridium zapewnia zasięg obejmujący praktycznie całą planetę, w tym oceany i obszary polarne. Dla użytkownika MeshSat oznacza to coś prostego. Jeśli urządzenie ma odpowiednie warunki do połączenia z satelitą, wiadomość może opuścić lokalną sieć LoRa nawet tam, gdzie nie ma GSM, Wi-Fi ani dostępu do Internetu.
RockBLOCK 9603, czyli łącznik z satelitą
MeshSat wykorzystuje modem RockBLOCK 9603 firmy Ground Control. To płytka z modułem Iridium 9603 w środku, stabilizatorem zasilania i superkondensatorem. Nie jest to satelitarny modem internetowy w typowym znaczeniu. Korzysta z usługi Iridium Short Burst Data, czyli SBD, przeznaczonej do przesyłania niewielkich porcji danych. Modem 9603 obsługuje wiadomości wysyłane z urządzenia o wielkości do 340 bajtów oraz wiadomości odbierane o wielkości do 270 bajtów. Nie obsługuje rozmów głosowych ani zwykłych SMS-ów. W dobrych warunkach sesja z satelitą trwa około 10 sekund, po włączeniu zasilania trzeba doliczyć jeszcze kilkanaście sekund, a przy zasłoniętym niebie transmisja może zająć kilka minut. To niewiele, ale dla krótkiej wiadomości tekstowej, pozycji czy telemetrii może wystarczyć.
Meshtastic spotyka Iridium
Węzeł MeshSat mieści w jednej małej obudowie radio Meshtastic, które pracuje w lokalnej sieci LoRa, i modem RockBLOCK 9603 do sieci Iridium. W prototypie v1 jest to płytka LILYGO T-Beam Supreme z mikrokontrolerem ESP32-S3, radiem LoRa SX1262 i odbiornikiem GPS u-blox M10S, połączona z modemem RockBLOCK 9603. Węzeł działa na meshsat-firmware, odmianie firmware'u Meshtastic z jednym dodatkiem: kanałem, przez który telefon połączony po Bluetooth rozmawia bezpośrednio z modemem. Trasowaniem wiadomości, kolejką i liczeniem kredytów zajmuje się zwykle aplikacja MeshSat na Androida. W uproszczeniu komunikacja z przenośnego urządzenia Meshtastic, na przykład LILYGO T-Deck, wygląda tak: T-Deck → LoRa / Meshtastic → MeshSat z RockBLOCK 9603 → Iridium → stacja naziemna i usługa Ground Control → Internet → MeshSat Hub. MeshSat Hub to serwis projektu do zarządzania urządzeniami; można go też uruchomić na własnym serwerze. Odpowiedź może pokonać tę drogę w przeciwnym kierunku. Użytkownik w terenie nie potrzebuje własnego dostępu do Internetu, ale pokazana ścieżka do Huba korzysta z infrastruktury operatora i Internetu.
Najciekawszy test odbył się bez telefonu
27 września 2026 roku autorzy sprawdzili, czy węzeł poradzi sobie sam, bez telefonu. Próba odbyła się w ogrodzie z ograniczonym widokiem na niebo. Tekst wpisano na T-Decku na kanale i9603. Wiadomość została przesłana przez LoRa do węzła MeshSat, następnie przez modem RockBLOCK trafiła do sieci Iridium i dalej do MeshSat Hub. Hub wysłał odpowiedź. Ta wróciła przez Iridium do MeshSat, a następnie przez LoRa do T-Decka. Odpowiedź pojawiła się na T-Decku 14 sekund po umieszczeniu jej w kolejce, a telefon nie był potrzebny jako pośrednik. 14 sekund to wynik jednej próby, liczony od zakolejkowania odpowiedzi do jej pojawienia się na T-Decku.
Po co łączyć LoRa z satelitą?
Wyobraźmy sobie grupę urządzeń Meshtastic działających lokalnie w górach, na morzu albo na terenie pozbawionym infrastruktury telekomunikacyjnej. Większość komunikacji może pozostać w darmowej lokalnej sieci LoRa. Dopiero wybrana wiadomość wymagająca przesłania poza tę sieć trafia do węzła wyposażonego w modem Iridium. Jeden punkt może więc pełnić funkcję satelitarnej bramy dla lokalnej sieci. Podobny mechanizm może mieć zastosowanie podczas wypraw, w systemach telemetrycznych, przy monitorowaniu urządzeń znajdujących się daleko od infrastruktury lub jako eksperymentalne połączenie awaryjne.
Są też ograniczenia
Iridium nie zapewnia tutaj darmowej komunikacji. RockBLOCK wymaga abonamentu w Ground Control, opłacanego co miesiąc, i kredytów na wiadomości. Płatne jest nawet samo sprawdzenie, czy na urządzenie czeka wiadomość. Dokumentacja podaje jeden kredyt w rozliczeniu RockBLOCK, a dla Cloudloop wskazuje 0,02 USD za sprawdzenie, z zastrzeżeniem, że stawka zależy od planu SBD. Przed użyciem sprawdź taryfę swojego konta. Do tego dochodzi bardzo mały rozmiar przesyłanych danych. Nie jest to więc zamiennik Internetu. To sposób na przesłanie niewielkiej ilości informacji tam, gdzie zwykłego Internetu może w ogóle nie być.
Jest też wyzwanie techniczne. W jednej obudowie pracują nadajnik Iridium o mocy do 1,5 W w paśmie 1616–1626,5 MHz i radio LoRa. Dokumentacja modułu 9603 zastrzega, że nie powinien on nadawać razem z innym nadajnikiem, dlatego autorzy planują, by LoRa milkła na czas sesji satelitarnej.
Na razie eksperyment
MeshSat trzeba traktować jako rozwijający się projekt, a nie gotowy system bezpieczeństwa. Autorzy wyraźnie określają urządzenie jako prototyp przedpremierowy. Nie został jeszcze wdrożony u rzeczywistego użytkownika ani wykorzystany w prawdziwej sytuacji awaryjnej. Nie zmierzono też czasu pracy na baterii i nie testowano zasięgu, odporności na pogodę ani długoterminowej niezawodności. Wrześniowe próby pokazują jednak, że jeden węzeł z modemem satelitarnym może wyprowadzić wiadomość z lokalnej sieci Meshtastic tam, gdzie nie ma innej łączności.
Projekt szybko się zmienia. 8 października 2026 roku autorzy podłączyli do węzła nowszy modem RockBLOCK 9704. Na stanowisku testowym odpowiedział i przyjął wiadomość do wysłania, ale przez satelitę jeszcze jej nie nadał. Kod węzła jest dostępny na licencji GPLv3; repozytorium nie ma jeszcze wydań (stan na 13 października 2026).
Artykuł powstał na podstawie dokumentacji projektu MeshSat w serwisie GitHub oraz materiałów Iridium i Ground Control.
