ToP Projects Compilation zebrał w trwającym kwadrans filmie narzędzia, które powinien znać każdy, kto zaczyna przygodę z elektroniką. Wszystkie działają w przeglądarce, a większość nie wymaga instalowania czegokolwiek. Zestaw układa się w naturalną kolejność pracy nad projektem: najpierw symulacja i obliczenia, potem płytka i części, na końcu dokumentacja i pomoc innych.

Symulacja, zanim cokolwiek zostanie zlutowane

Falstad

Symulator obwodów, w którym układ buduje się z rezystorów, kondensatorów, cewek i źródeł napięcia, a po uruchomieniu widać prąd płynący przez połączenia. Autor materialu pokazuje to na prostym obwodzie RC: wystarczy zmienić rezystancję lub pojemność, by od razu zobaczyć, jak inaczej ładuje się i rozładowuje kondensator. Wartości elementów zmienia się kliknięciem, a symulacja odświeża się sama. Narzędzie radzi sobie też z tranzystorami i wzmacniaczami operacyjnymi, ma wbudowany oscyloskop do podglądu przebiegów napięcia w wybranych punktach oraz bibliotekę gotowych przykładów, które można otworzyć i przerabiać.

Symulator Falstad: generator fali prostokątnej na układzie 555 z rezystorami 10k i 1M oraz kondensatorem 300 nF, pod spodem przebiegi napięć
Kadr: ToP Projects Compilation / YouTube

Wokwi

Symulator projektów z mikrokontrolerami: ESP32, Arduino i Raspberry Pi Pico. Nie trzeba nawet zakładać konta, żeby zacząć – darmowe konto przydaje się dopiero do zapisywania i udostępniania projektów. Ekran dzieli się na wirtualny układ i edytor kodu. Elementy kładzie się na planszy i łączy, przeciągając przewód od wyprowadzenia do wyprowadzenia; biblioteka obejmuje także różne wyświetlacze i czujniki. Kod można pisać w C, C++ i MicroPythonie, a po starcie symulacji program działa na wirtualnej płytce w czasie rzeczywistym. Jest też analizator stanów logicznych, który zapisuje przebiegi na pinach i po zatrzymaniu symulacji pozwala pobrać plik z próbkami.

Strona główna Wokwi z kafelkami płytek do symulacji: Arduino (Uno, Mega, Nano), ESP32, STM32 i Pi Pico
Kadr: ToP Projects Compilation / YouTube

Obliczenia i teoria

Narzędzie do projektowania zasilaczy. W module Power Designer wybiera się typ przetwornicy (DC/DC albo AC/DC), podaje napięcie wejściowe, napięcie i prąd wyjściowy oraz priorytet: zrównoważone parametry, niski koszt, wysoką sprawność albo małe wymiary. WEBENCH proponuje kilka gotowych projektów – każdy ze schematem, wartościami elementów, sprawnością, szacunkowym kosztem i częstotliwością przełączania. Projekt da się dalej modyfikować, a w obsługiwanych przypadkach także zasymulować; do tego dochodzi lista materiałowa i wykresy. To punkt wyjścia zamiast pustej kartki i samodzielnych obliczeń. W tym samym serwisie są m.in. projektant filtrów i kalkulator termiczny dla płytek drukowanych.

WEBENCH Power Designer: schemat przetwornicy na układzie TPS62932 z zakładkami Schematic, Bill of Materials i Charts
Kadr: ToP Projects Compilation / YouTube

Wolfram Demonstrations

Zbiór interaktywnych demonstracji, które – inaczej niż symulatory obwodów – skupiają się na pojęciach i matematyce stojącej za elektroniką. Suwakami zmienia się rezystancję, pojemność, częstotliwość czy napięcie i obserwuje reakcję wykresu. Są tu demonstracje obwodów RC i RLC, filtrów i transformatorów, ale też tematy z przetwarzania sygnałów, takie jak modulacje czy synteza dźwięku FM. To dobre uzupełnienie nauki tam, gdzie pojawia się dużo wzorów: zamiast podstawiać liczby, widać wpływ każdej zmiennej na wynik.

Wolfram Demonstrations: Series RLC Circuit Solver z suwakami parametrów i wykresem napięć wejściowego i wyjściowego w czasie
Kadr: ToP Projects Compilation / YouTube

Kalkulatory internetowe

Autor poleca zestawy kalkulatorów dla elektroników i pokazuje dwa przykłady. Pierwszy to kod barwny rezystorów: zamiast rozszyfrowywać paski z tabeli, podaje się ich liczbę i kolory, a kalkulator zwraca wartość i tolerancję – niektóre działają też w drugą stronę. Drugi to układ czasowy 555, jeden z najczęściej używanych układów scalonych: dla impulsu 10 ms w trybie monostabilnym i rezystora 1 kΩ kalkulator podaje kondensator o pojemności około 9,1 µF.

Kalkulator kodu barwnego rezystorów w serwisie DigiKey: rezystor 5-paskowy i odczytana wartość 10 kΩ, obok lista innych kalkulatorów
Kadr: ToP Projects Compilation / YouTube

Od schematu do płytki

EasyEDA

Darmowy program do projektowania płytek drukowanych (PCB) działający w przeglądarce – po zalogowaniu można od razu rysować, bez instalowania dużej aplikacji. Autor chwali prosty interfejs, ale najbardziej bibliotekę elementów: wiele symboli i footprintów (czyli wzorów pól lutowniczych danego elementu na płytce) udostępnili sami użytkownicy, więc często jest z czego wybierać także przy mniej popularnych częściach. Biblioteka jest powiązana z rzeczywistymi podzespołami, dzięki czemu już na etapie schematu widać dostępność, cenę i stan magazynowy. Do dyspozycji są wszystkie podstawowe etapy: schemat, rozmieszczenie elementów, prowadzenie ścieżek i podgląd płytki w 3D.

Edytor schematów EasyEDA w przeglądarce: dwa rezystory 1k i dioda LED 0603 między VCC a GND, po lewej biblioteka elementów
Kadr: ToP Projects Compilation / YouTube

SnapMagic Search

Wyszukiwarka gotowych symboli schematowych, footprintów i modeli 3D. Część wyszukuje się po oznaczeniu, pobiera pliki w formacie zgodnym z używanym programem do projektowania PCB i importuje do projektu. Autor zwraca uwagę, że footprintu nie warto zgadywać ani rysować niedbale: drobny błąd w rozstawie pól lutowniczych, wymiarach czy układzie wyprowadzeń może sprawić, że gotowa płytka będzie bezużyteczna. Dlatego pobrany footprint i tak trzeba porównać z notą katalogową, zanim trafi do ostatecznego projektu.

SnapMagic Search: strona mikrokontrolera STM32F030C8T6 z symbolem schematowym, footprintem i przyciskami pobierania
Kadr: ToP Projects Compilation / YouTube

Octopart

Wyszukiwarka podzespołów elektronicznych. Szuka po oznaczeniu części albo po parametrach i pokazuje oferty różnych producentów i dystrybutorów: specyfikację, ceny, stany magazynowe i rodzaje obudów. Szczególnie przydatne jest wyszukiwanie parametryczne – filtrowanie po napięciu, prądzie, rezystancji, obudowie czy tolerancji – gdy wiadomo, co element ma robić, ale nie wiadomo jeszcze, jak się nazywa. Ze strony części prowadzą odnośniki do danych producenta i noty katalogowej.

Octopart: strona kondensatora Samsung CL31B106KBHNNNE z wykresem stanów magazynowych, listą dystrybutorów i modelami CAD
Kadr: ToP Projects Compilation / YouTube

Dokumentacja i pomoc

Alldatasheet

Nota katalogowa (datasheet) to dokument producenta opisujący, co element robi, jak go stosować i jakich granic nie przekraczać. Na przykładzie układu 555 autor wylicza, co się w niej znajduje: zakres napięć zasilania, rozkład wyprowadzeń, charakterystyki elektryczne, parametry czasowe i wartości maksymalne. Przypomina też, że ten sam typ układu produkują różne firmy i mimo podobnego oznaczenia parametry mogą się różnić – trzeba więc czytać notę dokładnie tej części, którą ma się w ręku. Alldatasheet służy do szybkiego odnajdywania not po oznaczeniu; można też przeglądać elementy według producenta i szukać części podobnych, co pomaga przy identyfikacji układu lub wyborze zamiennika.

Alldatasheet: nota katalogowa układu NE555 z tabelą obudów i uproszczonym schematem wewnętrznym
Kadr: ToP Projects Compilation / YouTube

Diagramy wyprowadzeń

Tu autor nie wskazuje jednej strony. Gdy podczas montażu trzeba szybko sprawdzić funkcję danego pinu – na przykład które wyprowadzenia płytki ESP32 obsługują PWM lub UART – radzi wpisać w wyszukiwarkę nazwę elementu ze słowem „pinout”. Nota katalogowa pozostaje źródłem podstawowym, ale czytelny diagram oszczędza czas.

Diagram wyprowadzeń układu 555: Ground, Trigger, Output, Reset, Control Voltage, Threshold, Discharge i +Vcc
Kadr: ToP Projects Compilation / YouTube

Fora

To rodzaj stron, które odwiedza najczęściej. Na forum można pokazać swój układ, opisać problem, dołączyć kod lub pomiary i dostać pomoc od osób, które zmagały się z czymś podobnym. Często nie trzeba nawet pytać: dyskusje sięgają lat wstecz i rozwiązanie zwykle da się znaleźć wyszukiwarką. Osobne fora mają Arduino, ESP32, projektowanie PCB i elektronika ogólna.

Forum Arduino: lista kategorii sprzętowych (Mega, MKR, Nano, Nicla) i najnowsze wątki użytkowników
Kadr: ToP Projects Compilation / YouTube

GitHub

Dla pracujących z mikrokontrolerami i systemami wbudowanymi to źródło nie tylko kodu, lecz także bibliotek, oprogramowania układowego, projektów płytek i kompletnych projektów sprzętowych. Kto potrzebuje biblioteki do konkretnego czujnika dla ESP32, zazwyczaj znajdzie ją tam razem z przykładem użycia. W repozytoriach kod źródłowy, schematy, pliki PCB i dokumentacja leżą w jednym miejscu, a historia zmian, data ostatniej aktualizacji i zgłoszone problemy pozwalają ocenić projekt, zanim sięgnie się po jego kod.

Repozytorium ESP32-IoT-Projects na GitHubie: lista katalogów z przykładowymi projektami dla ESP32 i panel z licencją MIT
Kadr: ToP Projects Compilation / YouTube