Oba postępowania śledzi ARRL, amerykańskie krajowe stowarzyszenie radioamatorów. Organizacja podkreśla, że żadne z nich nie zmienia obecnych przepisów FCC o ekspozycji na promieniowanie radiowe (w skrócie RF), czyli o tym, na ile energii fal radiowych z nadajników może być narażony człowiek. Mogą jednak otworzyć drogę do kolejnych postępowań, gdyby obecne zasady okazały się niewystarczające.

Oba urzędy zajmują się podobnym tematem, ale w zupełnie inny sposób. FCC zawęża dyskusję do kilku kwestii wskazanych przez sąd i zapowiada, że liczyć się będą przede wszystkim głosy ekspertów. HHS zbiera informacje szeroko — od przeglądów badań po osobiste relacje osób, które wiążą swoje dolegliwości z technologiami bezprzewodowymi.

FCC: niedokończona sprawa z 2021 roku

Komisja wydała komunikat DA 26-997 w postępowaniu oznaczonym jako ET Docket 13-84. Jego źródłem jest spór sprzed kilku lat. W grudniu 2019 roku FCC zamknęła trwające blisko sześć lat postępowanie wyjaśniające, w którym rozważała, czy nie zweryfikować limitów ekspozycji. Po przeanalizowaniu prawie tysiąca stanowisk uznała, że najlepsze dostępne dowody przemawiają za pozostawieniem limitów bez zmian.

Decyzję zaskarżono. W 2021 roku federalny sąd apelacyjny dla Dystryktu Kolumbii w sprawie Environmental Health Trust przeciwko FCC utrzymał większość ustaleń komisji, w tym to, że promieniowanie poniżej obecnych limitów nie powoduje nowotworów. Przepisy pozostały w mocy. Sąd uznał jednak, że FCC nie uzasadniła należycie, dlaczego jej limity chronią przed skutkami zdrowotnymi niezwiązanymi z nowotworami, i nakazał uzupełnić wyjaśnienia w trzech kwestiach:

  • procedur sprawdzania, czy telefony komórkowe i inne urządzenia przenośne mieszczą się w limitach;
  • wpływu promieniowania na dzieci, skutków długotrwałej ekspozycji, wszechobecności urządzeń bezprzewodowych i zmian technologicznych od ostatniej aktualizacji wytycznych;
  • wpływu promieniowania na środowisko.

Teraz komisja chce uzupełnić materiał dowodowy wyłącznie w tych sprawach i tylko w oparciu o dokumenty, które sąd miał wtedy przed sobą. Pyta między innymi, czy pięć artykułów naukowych przywołanych w wyroku oraz list amerykańskiego Departamentu Spraw Wewnętrznych z 2014 roku o wpływie masztów telekomunikacyjnych na ptaki wędrowne są wiarygodne i reprezentatywne. W komunikacie obszernie cytuje zdanie odrębne dołączone do wyroku, w którym te same badania oceniono jako niejednoznaczne.

Komisja zapowiada też, jak będzie ważyć głosy. Szczególne znaczenie mają mieć stanowiska osób i instytucji ze specjalistyczną wiedzą o zdrowiu i bezpieczeństwie. FCC nie zamierza przypisywać wagi naukowej metaanalizom, które jedynie zestawiają badania o bardzo różnej rzetelności, ani nieweryfikowalnym, powtarzającym się relacjom o skutkach zdrowotnych. Wymienia za to długą listę pytań o metodologię: czy wyniki powtórzono, czy dawkę promieniowania mierzono skalibrowanymi przyrządami, czy badanie było zaślepione, czy autorzy odróżniają korelację od związku przyczynowego.

Jako punkt odniesienia FCC przywołuje przegląd literatury opublikowany w lutym 2020 roku przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA). Objął on około 125 badań na zwierzętach i 70 badań epidemiologicznych i nie wykazał mierzalnego związku przyczynowego między ekspozycją na fale radiowe a powstawaniem guzów. Do udziału w konsultacjach komisja zaprasza instytucje naukowe i normalizacyjne, w tym NCRP, IEEE oraz ICNIRP, czyli Międzynarodową Komisję Ochrony przed Promieniowaniem Niejonizującym.

Komunikat ukazał się w dzienniku urzędowym Federal Register 22 września, a uwagi można składać przez system ECFS do 22 października 2026 roku.

HHS: szerokie pytania o wpływ na zdrowie

Departament Zdrowia i Opieki Społecznej ogłosił zapytanie o informacje (Request for Information, RFI), opublikowane w Federal Register 21 września i podpisane przez sekretarza zdrowia Roberta F. Kennedy'ego Jr. Zakres jest znacznie szerszy niż w przypadku FCC: chodzi o pola elektromagnetyczne, promieniowanie radiowe i technologie bezprzewodowe w ogóle — od telefonów, Wi-Fi i inteligentnych liczników energii, przez sieci 5G i przyszłe 6G, łączność satelitarną i urządzenia noszone, po inteligentne miasta i pojazdy autonomiczne.

Jak podaje komunikat prasowy HHS, resort chce ocenić stan wiedzy, porównać amerykańskie i międzynarodowe normy bezpieczeństwa, wskazać luki w badaniach i przygotować praktyczne zalecenia dla polityków, rodzin, szkół i samorządów. „Technologie bezprzewodowe są częścią codziennego życia, a nasza nauka musi dotrzymywać im kroku” — powiedział Kennedy, dodając, że HHS wykonuje w ten sposób polecenie zapisane w tzw. strategii MAHA.

W zapytaniu HHS pyta między innymi o:

  • doświadczenia osób, które wiążą swoje dolegliwości z ekspozycją na pola elektromagnetyczne, oraz obserwacje lekarzy i badaczy;
  • dowody na szkodliwe skutki przy ekspozycji poniżej obecnych limitów federalnych;
  • metody pomiaru ekspozycji i systemy monitorowania zdrowia populacji;
  • to, czy ocena ryzyka powinna wyglądać inaczej dla dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych, osób z wszczepionymi urządzeniami medycznymi i pracowników bardziej narażonych zawodowo;
  • wpływ na środowisko, w tym na zwierzęta gospodarskie w pobliżu infrastruktury bezprzewodowej;
  • priorytety badawcze i lepszą koordynację prac FDA, Narodowych Instytutów Zdrowia (NIH) i Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (CDC).

Odpowiedzi można przesyłać, także anonimowo, przez serwis regulations.gov (sprawa HHS-OASH-2026-0397) do 21 października 2026 roku. Wszystkie zostaną upublicznione. HHS zastrzega, że zapytanie nie jest deklaracją polityki, choć odpowiedzi mogą znaleźć odzwierciedlenie w przyszłych działaniach resortu.

Co to oznacza dla krótkofalowców

Obecne przepisy FCC o ekspozycji RF obowiązują od 3 maja 2021 roku i objęły radioamatorów w pełni. Jak wyjaśnia ARRL na swojej stronie poświęconej ekspozycji RF, krótkofalarstwo straciło wcześniejsze wyłączenie z części wymagań, a nadawanie mocą poniżej określonego progu przestało zwalniać z oceny stacji. Każdy amerykański krótkofalowiec musi więc sprawdzić, czy jego stacja spełnia limity ekspozycji. Dwuletni okres przejściowy dla istniejących stacji minął 3 maja 2023 roku.

Nowe postępowania na razie niczego w tym nie zmieniają. Gdyby jednak w ich wyniku obecne zasady uznano za niewystarczające, mogłyby zostać zmienione w kolejnych postępowaniach — a przepisy te dotyczą wszystkich radioamatorów w USA. ARRL udostępnia wszystkim, niezależnie od członkostwa, kalkulator ekspozycji RF, rozdział o bezpieczeństwie RF ze 100. wydania „ARRL Handbook for Radio Communications”, film instruktażowy i odpowiedzi na najczęstsze pytania. Stowarzyszenie apeluje do licencjonowanych radioamatorów, by dbali o zgodność z przepisami i o bezpieczeństwo.