Namierzanie z podglądem i odsłuchem

KrakenSDR to odbiornik SDR z pięcioma kanałami, które pracują zgodnie w fazie (koherentnie). W odbiornikach SDR dużą część obróbki sygnału wykonuje oprogramowanie. Z pięcioma antenami KrakenSDR porównuje sygnał docierający do każdej z nich i wyznacza kierunek, z którego przychodzi. Takie namierzanie to radiogoniometria. KrakenSDR Suite V2 to nowy pakiet programów do tego odbiornika.

Przy szukaniu nadajnika przydaje się więcej niż sam wskaźnik kierunku. Widmo pokazuje aktywność w paśmie, a odsłuch pomaga rozpoznać, co nadaje. Suite V2 daje jedno i drugie w trakcie namierzania. To propozycja przede wszystkim dla posiadaczy KrakenSDR i osób, które budują stanowisko do radiogoniometrii.

KrakenRF udostępnił wersję testową na swoim forum 6 sierpnia 2026, a 12 sierpnia opublikował szerszą zapowiedź. Według dokumentacji (stan na 8 października 2026) projekt nadal ma status beta.

Co zmienia V2

W pakiecie jest Heimdall V2 – program, który zbiera dane z pięciu kanałów odbiornika. Wyrównuje opóźnienia między nimi i koryguje różnice fazowe wnoszone przez tory odbiorcze, tak by dane z poszczególnych anten dało się porównywać. W V2 Heimdall ma poprawione algorytmy kalibracji i własny interfejs w przeglądarce. Przygotowane dane trafiają do programu KrakenSDR DoA V2 (DoA, z ang. direction of arrival – kierunek nadejścia sygnału), który wyznacza namiar. W zestawie są też testowe moduły dla GNU Radio, środowiska do przetwarzania sygnałów.

Całość przepisano z Pythona na C++. Producent pisze o dużym przyspieszeniu, szczególnie na Raspberry Pi 4 i 5, ale nie podaje liczb.

Najbardziej praktyczna nowość: w czasie namierzania program na bieżąco pokazuje widmo i odtwarza dźwięk w emisjach AM, FM i szerokopasmowej FM (WFM). Wersja testowa ma też beamforming, czyli łączenie sygnałów z anten tak, by odbiornik słuchał głównie z jednego kierunku. Do ustalenia pozycji nadajnika potrzeba namiarów z różnych miejsc. Do tego dochodzą tryb szerokopasmowy i skaner.

Producent udostępnił gotowy obraz systemu dla Raspberry Pi 4 i 5 z co najmniej 2 GB RAM – link jest w zapowiedzi KrakenRF. Testowa wersja aplikacji na Androida pozwala sterować odbiornikiem z telefonu i słuchać sygnału w czasie namierzania.

Trzy tryby, różne zadania

Pięć odbiorników (tunerów) KrakenSDR może pracować na trzy sposoby. Szeroki podgląd pasma i namierzanie to osobne tryby – nie działają jednocześnie.

Tryb Co robią tunery Namierzanie
Coherent (domyślny) Pięć kanałów pracuje razem; algorytm MUSIC, beamforming, mapa i zapis namiarów Tak
Wideband Sąsiadujące wycinki pasma składane w jedno szerokie widmo (ok. 5 × 1,9 MHz); skaner Nie
Independent Każdy tuner ma własną częstotliwość, wzmocnienie i widmo Nie

MUSIC to algorytm, który wylicza kierunek z danych z macierzy anten. Powrót do trybu Coherent przestraja wszystkie tunery na wspólną częstotliwość i uruchamia ponowną kalibrację. Tabela dotyczy standardowego KrakenSDR – wariant sprzętowy KrakenSDR Wideband ma tylko tryb Coherent.

Suite V2 ma też dekodery emisji cyfrowych, m.in. APRS, ADS-B (samoloty), AIS (statki), DMR, D-STAR i radiosond. Pozycje, które nadają te stacje, program może pokazać na mapie. To jednak współrzędne wysłane przez sam nadajnik, a nie wynik namierzania. Szczegóły bieżących prac są w repozytorium Suite V2.

Dlaczego pojedynczy RTL-SDR nie wystarczy

KrakenSDR ma pięć torów odbiorczych taktowanych wspólnym zegarem i wbudowany układ kalibracji. Dzięki temu znana jest zależność fazowa między kanałami, a program może porównać sygnał docierający do różnych anten. Jak wyjaśnia producent, pięć zwykłych odbiorników podłączonych do komputera tej zgodności nie zapewni, bo każdy ma własny zegar.

Tym bardziej nie zastąpi go pojedynczy RTL-SDR Blog V4. Do namierzania potrzeba też pięciu anten rozstawionych w znanym układzie, komputera i zasilacza USB-C 5 V o wydajności co najmniej 2,4 A.

Ograniczenia

Jeden namiar wskazuje tylko kierunek. Pozycję nadajnika wyznacza się z kilku namiarów wykonanych w różnych miejscach. Suite V2 potrafi to robić w czasie jazdy: co 15–60 m zapisuje namiar i rysuje na mapie najbardziej prawdopodobne położenie nadajnika z obszarem niepewności. Potrzebuje do tego odbiornika GPS i macierzy anten ustawionej względem przodu pojazdu. Nowe oprogramowanie nie naprawi jednak źle rozstawionych anten ani nieudanej kalibracji.

Kto ma już KrakenSDR, może porównać obie wersje oprogramowania na tym samym stanowisku: płynność widma i dźwięku, stabilność kalibracji i powtarzalność namiarów na nadajnik o znanym położeniu. Warto przy tym zanotować wersję oprogramowania, model komputera, układ anten i ustawienia odbiornika, bo wersja testowa szybko się zmienia.

Artykuł powstał na podstawie zapowiedzi KrakenRF, wpisu na forum producenta i dokumentacji projektu na GitHubie.