Programy do radia programowalnego (SDR) zwykle ukrywają tor przetwarzania sygnału za oknami i menu. SDR-- (czyt. „SDR minus minus”) robi odwrotnie: odbiornik składa się w nim z bloków połączonych na ekranie wirtualnymi kablami, tak jak moduły syntezatora modularnego albo prostokąty na schemacie blokowym radia. Autorem projektu jest Julian Haag, a kod – napisany w języku Rust – jest dostępny na GitHubie na licencji AGPL-3.0 (lub nowszej).
Odbiornik z klocków
Podstawą jest widok Patch. Węzeł Device reprezentuje podłączone radio i oddaje surowe próbki IQ – cyfrowy zapis fragmentu pasma. Do niego dopina się kanały (np. demodulator FM), a do kanałów – głośnik, mapę, dziennik zdekodowanych wiadomości albo rejestrator. Nic nie dzieje się „w tle”: każdą drogę sygnału widać jako kabel, a jeden odbiornik może zasilać kilka kanałów naraz.
Pierwszy odbiornik z popularnym kluczem RTL-SDR to cztery kroki: wybór urządzenia i próbkowania 2,4 MS/s, dodanie kanału WFM nastawionego na lokalną stację, połączenie wyjścia iq urządzenia z wejściem kanału i wyjścia audio z głośnikiem, na koniec uruchomienie głośnika. Elementy używane na co dzień można przypiąć klawiszem p do drugiego widoku, Rack, który przypomina panel czołowy klasycznego odbiornika.
Co potrafi odbierać
Lista obsługiwanych emisji jest długa:
- słuchanie – AM, NFM, WFM ze stereo i RDS, SSB, CW oraz cyfrowe tryby głosowe DMR, P25, NXDN, D-STAR, Fusion, dPMR, FreeDV i M17, do tego redukcja szumów;
- dekodowanie – ADS-B, ACARS i VDL2 z samolotów, AIS, NAVTEX i DSC ze statków, pagery POCSAG, FLEX i ERMES, emisje amatorskie FT8, FT4, WSPR, APRS, RTTY i PSK, czujniki ISM, sygnały czasu, satelity meteorologiczne i radiosondy;
- obraz i telewizja – SSTV, ATV, DVB-S i DVB-S2, a także radio cyfrowe DAB i DRM.
Poza tym program nagrywa sygnał na kilku poziomach (surowe IQ, kanał, dźwięk, pojedyncze rozmowy), odtwarza pliki w formacie SigMF, skanuje pasma i próbuje rozpoznać nieznany sygnał, śledzi satelity i pokazuje mapę propagacji. W zestawie są też kalkulator anten, obsługa analizatora NanoVNA i programator radiotelefonów. Dla bardziej zaawansowanych: namierzanie kierunku (radiopelengacja), pasywny radar, który wykrywa obiekty po odbiciach cudzych sygnałów, oraz przetwarzanie macierzy anten.
Na biurku albo przy antenie
SDR-- działa jako aplikacja na macOS, Windows i Linuksa albo jako serwer postawiony blisko anteny – na przykład na Raspberry Pi na strychu – do którego łączy się z przeglądarki. Oba warianty korzystają z tego samego silnika i interfejsu. Instalatory są w wydaniach na GitHubie, a pakiety także dla Homebrew, APT, DNF, Nix i Dockera.
Serwer domyślnie nasłuchuje na localhost:8080 i nie ma żadnego uwierzytelniania. Przed wystawieniem go do sieci trzeba ustawić token i HTTPS. Zdalny dostęp bez przekierowywania portów oferuje płatna usługa app.sdrmm.com (od 3 euro miesięcznie), ale jest opcjonalna – można też użyć własnego tunelu.
Z innymi programami SDR-- rozmawia przez REST, WebSocket i MCP (protokół używany przez asystentów AI), a dane potrafi wysyłać przez webhooki, MQTT i do baz danych oraz udostępniać strumień IQ w sieci, także zgodnie z rtl_tcp.
Wersja 2.0.0
Projekt ruszył w sierpniu 2026 roku i rozwija się w szybkim tempie. Wydanie 2.0.0 z 1 października 2026 roku przyniosło przede wszystkim przebudowany silnik spójnych macierzy antenowych i nowe węzły do nich (m.in. beamformer i korelator), algorytmy root-MUSIC i ESPRIT w radiopelengatorze oraz pasywny radar liczony na karcie graficznej, z pozycjami samolotów z ADS-B na mapie jako punktem odniesienia. Pojawiły się aplikacje na iPhone'a i Androida do zdalnej obsługi, z CarPlay i Android Auto.
Sporo zmian dotyczy czułości dekoderów: POCSAG ma odbierać sygnały słabsze o około 6 dB, FLEX o około 9 dB, DAB o 4 dB, a DVB-T2 o około 10 dB. ADS-B dekoduje się około 10 razy szybciej, a w trybach DMR, P25 i NXDN synchronizacja następuje szybciej przy mniejszej liczbie błędów. Właściciele RTL-SDR Blog V4 mogą stroić fale krótkie także przez rtl_tcp.
Przy aktualizacji warto pamiętać o zmianach łamiących zgodność: usunięto tryb terenowy (field mode), proxy routingu, serwerową mapę bazową i GPS z przeglądarki, a stare węzły macierzy znikają z zapisanych układów (program o tym informuje). W Homebrew aplikacja nazywa się teraz sdrmm-app.
Na stronie projektu opublikowano też własne porównanie wydajności, w którym SDR-- wyprzedza GNU Radio i liquid-dsp w demodulacji FM – to jednak pomiary samego autora.
Artykuł powstał na podstawie tekstu w serwisie Hackaday, strony projektu i notatek wydania na GitHubie.
