Nowy tryb JTTY

Zespół deweloperów WSJT-X ogłosił dostępność WSJT-X 3.2.0-rc1, pierwszej wersji kandydackiej gałęzi 3.2. Oprócz licznych ulepszeń dla trybów Q65, MAP65 i QMAP, najważniejszą nowością jest pojawienie się JTTY – całkowicie nowego trybu transmisji.

JTTY różni się zasadniczo od popularnych trybów FT8 i FT4, które wymagają ścisłej synchronizacji z czasem UTC i pracują w ustalonych sekwencjach nadawania i odbierania. JTTY funkcjonuje podobnie do tradycyjnego RTTY: operator może rozpocząć transmisję w dowolnym momencie, wysyłać dowolny tekst i prowadzić naturalną rozmowę klawiatury-klawiatury. Jednak pod względem technicznym JTTY wykorzystuje nowoczesne algorytmy cyfrowe mające na celu poprawę odbioru słabych sygnałów i znaczne zmniejszenie błędów dekodowania.

Wydajność i zalety

Według oficjalnego przewodnika WSJT-X 3.2, JTTY przeznaczony jest zarówno do szybkich wymian w zawodach radiowych, jak i do klasycznych rozmów operator-operator. Transmisje trwają zwykle kilka sekund i mogą rozpocząć się o każdej porze.

Deklarowana szybkość transmisji wynosi około 30 słów na minutę dla dowolnego tekstu i może osiągnąć 60 słów na minutę przy użyciu krótkich, ustrukturyzowanych wiadomości typowych dla zawodów. Zespół WSJT podkreśla dwie główne przewagi JTTY nad klasycznym RTTY: lepszą czułość na słabe sygnały i znacznie niższy wskaźnik błędów. JTTY nie jest jednak prostą ulepszoną wersją RTTY – stanowi nowy, niezgodny z klasycznym RTTY protokół.

Brak wymogu synchronizacji

Jedną z najważniejszych różnic w stosunku do trybów, które uczyniły WSJT-X słynnym, jest brak konieczności synchronizacji z czasem UTC. W FT8 wymiana informacji odbywa się w okresach nadawania i odbierania trwających 15 sekund, a FT4 pracuje w jeszcze krótszych sekwencjach. JTTY jest trybem niesynchronizowanym – transmisja może rozpocząć się w dowolnym momencie, co daje wrażenie bardziej zbliżone do rozmowy w RTTY, PSK lub innym trybie klawiatura-klawiatura niż do ściśle ustrukturyzowanej wymiany FT8.

Częstotliwości testowe

Aby ułatwić pierwszym użytkownikom znalezienie się nawzajem, Joe Taylor K1JT zaproponował tymczasowo kilka częstotliwości do testowania JTTY. Głównym sugerowanym punktem spotkania jest 14,090 MHz w paśmie 20 metrów. Pełna lista obejmuje częstotliwości od 1,838 MHz (pasmo 160 metrów) do 144,160 MHz (pasmo 2 metrów), obejmując również pasma 80, 40, 30, 17, 15, 12, 10 i 6 metrów.

Deweloperzy wyraźnie zaznaczają, że te częstotliwości pozostają bardzo wstępne i mogą się zmienić, jeśli JTTY zacznie być szeroko stosowany. Nie są to oficjalnie zarezerwowane częstotliwości, lecz punkty spotkań mające ułatwić pierwsze eksperymenty. Użytkownicy muszą zapewnić zgodność z obowiązującym planem pasm i przepisami kraju, z którego nadają.

Inne ulepszenia w WSJT-X 3.2

Poza JTTY, wersja 3.2 przynosi znaczące ulepszenia dla komunikacji ze słabymi sygnałami, szczególnie w pasmach VHF/UHF i dla komunikacji Ziemia-Księżyc-Ziemia (EME). Nowy tryb Q65 Pileup Mode wykorzystuje dotychczas niewykorzystywany bit protokołu do sygnalizowania, że wywołana stacja została prawidłowo odebrana w poprzednim interwale odbierania.

Oprogramowanie towarzyszące QMAP otrzymało praktyczne ulepszenia, umożliwiające wyświetlanie zdekodowanych wskaźników bezpośrednio na spektrogramie wodnym. Kliknięcie na wskaźnik przygotowuje połączenie, a podwójne kliknięcie uruchamia komunikację w powiązanej instancji WSJT-X.

MAP65 obsługuje teraz częstotliwość próbkowania 192 kHz, nowy tryb JT65 Full Deep Search, zmniejszoną liczbę fałszywych dekodowań JT65 i lepszą czułość dekodowania Q65 dla systemów z pojedynczą i podwójną polaryzacją.

Wersja 3.2 poprawia również dostępność na małych platformach ARM, z prekompilowanymi pakietami zarówno w wersji 32-bitowej armhf, jak i 64-bitowej aarch64, co ułatwia instalację na Raspberry Pi bez konieczności samodzielnego kompilowania oprogramowania.

Czy warto instalować wersję kandydacką?

WSTJ-X 3.2.0-rc1 jest wersją kandydacką, której celem jest umożliwienie doświadczonym użytkownikom testowania nowych funkcji i przekazywania opinii przed ogólnym wydaniem. Dla stacji używanych codziennie, gdzie stabilność ma priorytet przed nowościami, rozsądnie jest pozostać przy wersji stabilnej. W momencie ogłoszenia WSJT-X 3.0.2 pozostaje ostatnią opublikowaną wersją GA w oficjalnym repozytorium GitHub.

Przyszłość JTTY

Jest zbyt wcześnie, aby stwierdzić, czy JTTY będzie szeroko przyjęty. Jego pozycjonowanie jest jednak interesujące. FT8 faworyzuje niezwykle ustrukturyzowane wymianę i komunikację ze słabymi sygnałami, podczas gdy RTTY pozwala na znacznie bardziej swobodne wymianę i pozostaje bardzo popularne w konkursach, ale opiera się na starej technologii. JTTY stara się połączyć elastyczność trybu klawiatury-klawiatury z nowoczesnymi technikami korekcji błędów opracowanymi wokół WSJT-X.

Rzeczywistą niewiadomością będzie teraz jego przyjęcie na pasmach. Jak w przypadku każdego nowego trybu, jego praktyczne znaczenie będzie w dużej mierze zależeć od liczby aktywnych stacji i od tego, jak ustabilizują się częstotliwości aktywności. Pierwsze eksperymenty wokół 14,090 MHz powinny szybko pozwolić na ocenę jego zachowania w rzeczywistych warunkach.