Silny sygnał obok pasma też potrafi przeszkadzać

Odbiornik podłączony do anteny musi radzić sobie również z sygnałami spoza częstotliwości, na której pracuje. Silny nadajnik w pobliżu, np. stacja bazowa telefonii komórkowej, może przesterować odbiornik i zagłuszyć słabsze sygnały. Filtr pasmowy przepuszcza wybrany zakres częstotliwości, a pozostałe tłumi. Umieszczony przed odbiornikiem może więc ułatwić mu pracę.

Ma to swoją cenę: filtr osłabia także użyteczny sygnał. Tę stratę nazywa się tłumieniem wtrąceniowym. Korzyść zależy od otoczenia radiowego i charakterystyki konkretnego filtra. W spokojnym miejscu dodatkowa strata może przeważyć nad zyskiem z odcięcia zakłóceń. Mechanizm ograniczania wpływu silnych sygnałów opisuje opracowanie producenta filtrów Mini-Circuits.

Porównanie na Heltecu V4

Sławek SQ2HCZ opisał na stronie klubu SP2PUT (Akademicki Klub Krótkofalowców w Bydgoszczy) próbę z Heltekiem V4 pracującym jako companion, czyli węzeł użytkownika MeshCore. Odbiornik znajdował się około 100 m od stacji bazowej LTE, na wysokości jej anten. Korzystał z anteny J-pole. Wpis opublikowano 23 grudnia 2025 r.

Autor 12 razy wywołał funkcję Discover Repeaters (wyszukiwanie przekaźników) z filtrem i 12 razy bez niego. Pomiar analizatorem wektorowym (VNA) wykazał, że filtr tłumi sygnał w paśmie roboczym o około 2,5 dB, a od 919 MHz w górę – o około 60 dB.

Odległość i warunki Odpowiedzi bez filtra Odpowiedzi z filtrem
Około 200 m, mocne zasłonięcie 11/12 12/12
Około 1,5 km, mocne zasłonięcie 1/12 10/12
Około 1,5 km, częściowe zasłonięcie 5/12 10/12
Około 1,5 km, częściowe zasłonięcie 9/12 10/12
Około 1,5 km, zasłonięcie 6/12 9/12
Około 3,5 km, mocne zasłonięcie 0/12 1/12

Liczby odpowiedzi przeliczono z podanych przez autora procentów. Najwięcej zyskały połączenia z zasłoniętymi przekaźnikami oddalonymi o około 1,5 km. Bliski przekaźnik odpowiadał prawie zawsze, z filtrem i bez niego, a najdalszy odezwał się tylko raz – z filtrem.

Według autora sygnał odbierany z dalszych i zasłoniętych przekaźników poprawił się średnio o 8–12 dB, a sygnał Helteca odbierany przez przekaźniki nie pogorszył się mimo strat w filtrze. Na drugim urządzeniu, Heltecu V3, autor zmierzył też poziom szumu – po 10 odczytów w każdym wariancie. Bez filtra poziom szumu wyniósł średnio −102,1 dBm, a z filtrem −114 dBm, czyli był niższy o 11,9 dB.

Co sprawdzić przed dodaniem filtra

Ta próba pokazuje poprawę w konkretnym miejscu. Krótka seria nie wystarcza do wyznaczenia nowego zasięgu sieci. W źródle brakuje numeru wersji firmware'u oraz dokładnego modelu filtra. Odstęp sygnału od szumu (SNR) podaje się w dB, natomiast poziom szumu (Noise Floor) — w dBm.

Przy wyborze filtra potrzebna jest jego charakterystyka: jakie częstotliwości przepuszcza i z jaką stratą, a jakie tłumi. Sam napis „869 MHz” nie odpowiada na te pytania. Gdy element ma pracować między anteną a radiem, trzeba też sprawdzić dopuszczalną moc dla toru nadawczego. Poradnik Mini-Circuits o doborze filtrów wyjaśnia, dlaczego pasmo przepustowe i tłumienie poza nim ocenia się razem.

Własne porównanie najlepiej zacząć od jednej zmiany: pozostawić tę samą antenę, jej położenie oraz ustawienia radia i porównać powtarzalność odbioru. Kilka naprzemiennych serii pomoże oddzielić wpływ filtra od zmieniających się warunków. W praktyce ważniejsze od pojedynczego dobrego odczytu jest to, czy wiadomości docierają regularniej.

Artykuł powstał na podstawie testu „Filtr pasmowy 869MHz – porównanie” Sławka SQ2HCZ, opublikowanego na stronie klubu SP2PUT.