„Meshowe wojny po polsku”, część 2 z 8. Wszystkie opublikowane części cyklu znajdziesz tutaj. Postacie i scenki są fikcyjne. Historia projektów i opis ich działania opierają się na źródłach; klubowe rozmowy są satyrą, nie cytatami z polskich grup.

Gość otwiera walizeczkę z węzłami LoRa, Mirek patrzy z zaciekawieniem, a Zbyszek chroni sernik.
Nowy pomysł potrzebuje miejsca. Zbyszek zabezpiecza najważniejszy zasób.Ilustracja: wygenerowano AI

Gość postawił walizeczkę na stole. Zbyszek przysunął talerz bliżej siebie. Przez ostatnie pół roku nauczył się, że każde nowe urządzenie zajmuje początkowo tyle miejsca co pudełko zapałek, a po trzech spotkaniach potrzebuje własnej półki i zgody współmałżonka.

– To MeshCore – powiedział gość. – Można spróbować inaczej zorganizować naszą sieć.
– Ale przecież dopiero zorganizowaliśmy poprzednią – zauważył Mirek.
– Mamy trzy radia i grupę na Discordzie – przypomniała Anka.
– Właśnie. Pełna infrastruktura.

Spotkanie odbywało się w osiedlowym klubie, który w czwartki należał do hobbystów radiowych, a w piątki do brydżystów. Brydżyści mieli tę przewagę, że potrafili się porozumieć za pomocą czterech kolorów. Radiowcy potrzebowali do tego dwóch aplikacji, dokumentacji i człowieka, który pamiętał, co ostatnio zmieniał.

Plan był prosty: połączyć osiedle z działkami i dwiema pobliskimi wsiami. Na mapie Zbyszek narysował trzy kółka. W rzeczywistości między nimi stało wzgórze, las i szwagier, który obiecał dostęp do dachu, ale jeszcze nie zapytał żony.

Czterej bohaterowie oglądają makietę osiedla, wsi i wzgórza oraz narysowany plan sieci.
Na mapie były trzy kółka. W terenie doszło wzgórze.Ilustracja: wygenerowano AI

Drugi pomysł nie mieści się na stole

MeshCore nie powstał na tym zebraniu. Scott Powell, twórca firmware'u, czyli oprogramowania pracującego w radiu, opisał założenia projektu 1 marca 2025 roku. Chciał lekkiego, otwartego systemu, którego elementy można rozwijać osobno, z wyraźnym podziałem ról urządzeń. To jego cele projektowe, nie wynik konkursu na najlepszą sieć świata. Przy aplikacjach na telefony pracował Liam Cottle. Był więc kod, były aplikacje i pomysł na to, jak urządzenia mają współpracować.

W klubie informacja o kolejnym projekcie wywołała reakcję przewidywalną u ludzi, którzy właśnie wydrukowali obudowy do poprzedniego.

– To moje radio już jest stare? – zapytał Mirek.
– Nadal działa – odparła Anka.
– Ale czy nadal działa perspektywicznie?

Gość wyjaśnił, że MeshCore i Meshtastic to różne systemy. Sama wspólna technika radiowa LoRa nie sprawia, że wymieniają wiadomości. Tak jak dwie drukarki na jednej półce nie ustalają wspólnego stanowiska wobec tonera. Można mieć sprzęt obsługiwany przez oba projekty, ale trzeba sprawdzić konkretną płytkę i zainstalowane oprogramowanie.

Zbyszek obejrzał walizeczkę. Najwyraźniej nie przywieziono w niej wyroku na Meshtastic. Przywieziono następne zajęcie na zimę.

Mirek i gość trzymają małe węzły radiowe obok pudełka pełnego obudów, kabli i części.
Radio nadal działa. Przybyło tylko następne zajęcie na zimę.Ilustracja: wygenerowano AI

Kto pracuje, a kto nosi radio

– Tutaj zwykły companion, czyli osobiste radio połączone z aplikacją, nie przekazuje cudzych wiadomości – wyjaśnił gość. – W typowej sieci MeshCore tę pracę wykonują repeatery, urządzenia przeznaczone do przekazywania pakietów.

– Czyli moje może po prostu być moje? – upewnił się Mirek.
– Tak.
– Bez dyżuru dla sąsiadów?
– Radio ma lżej niż ty – stwierdziła Anka. – Ciebie nadal poproszą o wniesienie drukarki.

Zbyszek narysował repeater na wzgórzu. Wyglądał jak grzyb z anteną, lecz wszyscy uszanowali wysiłek artystyczny. Osobiste radia mogły wędrować z właścicielami; przekaźnik miał stać w dobrym miejscu i być dostępny. Dokumentacja MeshCore opisuje taki podział pracy. W Meshtastic także zwykły klient może przekazywać pakiety, zależnie od roli i ustawień urządzenia. Nie każdy telefon w kieszeni staje się przy tym stacją bazową: chodzi o połączone z nim radio.

– A kto utrzyma ten punkt na wzgórzu? – zapytała Anka.

W pokoju zapadła cisza właściwa dla momentu, gdy teoria sieci spotyka człowieka z drabiną.

– Społeczność – odpowiedział Zbyszek ostrożnie.
– Czyli na razie nikt konkretny.

Mirek zgłosił gotowość napisania poradnika. Gość mógł pomóc przy ustawieniach. Zbyszek miał obejmy, ale nie pamiętał średnicy. Drabina nie zgłosiła się do zespołu.

Czterej bohaterowie pod wzgórzem wskazują na siebie, a obok przekaźnika stoi pusta drabina.
Tak mogłaby wyglądać wyprawa na wzgórze. Drabina wciąż czeka na ochotnika.Ilustracja: wygenerowano AI

Koperta, która zna drogę

Gość wyjął trzy filiżanki i kopertę. Anka odsunęła sernik. Po poprzednich spotkaniach wiedziała, że model sieci potrafi nagle wymagać całego blatu.

W MeshCore wiadomość do konkretnego kontaktu może posłużyć do poznania drogi przez repeatery. Kolejne wiadomości mogą korzystać z zapisanej ścieżki. Gdy drogi jeszcze nie znamy, przydaje się flood: rozsyłanie pakietu przez przekaźniki, które mogą go przekazać dalej. Wiadomości na kanałach grupowych także korzystają z floodu, a nie z jednej ścieżki do jednego odbiorcy.

– Czyli listonosz wie, którędy iść – podsumował Mirek.
– O ile ma działającą drogę – dopowiedział gość.
– Mój listonosz też ma. Awizo zostawia bez wahania.

Zbyszek przesunął kopertę między filiżankami. Mirek natychmiast przestawił środkową, bo zasłaniała ciasto. W ten sposób, bez uruchomienia komputera, klub przeprowadził pierwszy pokaz utraty trasy.

– Właśnie zniknął przekaźnik – powiedział gość.
– Poszedł po dokładkę – wyjaśniła Anka.

Mirek przesuwa filiżankę zasłaniającą sernik podczas pokazu trasy wiadomości za pomocą koperty.
Pierwsza utrata trasy nastąpiła, gdy przekaźnik zasłonił sernik.Ilustracja: wygenerowano AI

To był argument za rozsądnym rozmieszczeniem infrastruktury. Nie dowód, że jedna nazwa na ekranie zawsze zapewnia lepszą łączność. Zasięg i dostarczenie wiadomości nadal zależą od sprzętu, ustawień, terenu oraz tego, czy po drodze istnieją działające urządzenia. Las nie czyta logo. Wzgórze nie śledzi wydań aplikacji.

Argumenty wymagają aktualizacji

Mirek otworzył notatnik. Przygotował zdanie, że „tam wszyscy powtarzają wszystko, a tutaj panuje porządek”. Brzmiało tak przekonująco, że szkoda było je sprawdzać.

Anka jednak sprawdziła. Dokumentacja Meshtastic opisuje ograniczanie zbędnych retransmisji, a od wersji 2.6 także mechanizm next-hop dla wiadomości bezpośrednich: zapamiętanie następnego węzła przekazującego wiadomość. Różnice między projektami istnieją, lecz hasło o bezmyślnym powtarzaniu wszystkiego nie opisuje uczciwie obecnego Meshtastic.

– Czyli muszę zaktualizować argument? – westchnął Mirek.
– Tak – powiedziała Anka. – Firmware już aktualizowałeś. Teraz czas na notatnik.

Zbyszek uznał, że najpierw należałoby zrobić kopię zapasową poglądów. Dobrze mu służyły i były dopasowane do pokrowca.

Anka wskazuje notatnik Mirka, a Zbyszek wkłada zapasowy zeszyt do ochronnego pokrowca.
Firmware zaktualizowany. Teraz czas na argumenty.Ilustracja: wygenerowano AI

Na ekranie pojawiła się wiadomość z oznaczeniem liczby skoków. Gość przypomniał, że chodzi o kolejne przekazania po drodze: w MeshCore przez repeatery, a w Meshtastic przez przekazujące węzły, na przykład klientów lub routery. Sam licznik nie podaje długości trasy w kilometrach ani oceny jakości sieci.

– Trzy skoki – odczytał Mirek. – Ładnie.
– Mój wnuk też robi trzy – powiedział Zbyszek. – Do kałuży.

Anka zarządziła, że wyników wnuka nie wpisują do porównania. Nie zgadzała się metodologia ani obuwie.

Najważniejszy węzeł jest pod stołem

Po godzinie mieli plan próby. Te same miejsca, porównywalny sprzęt, zapisane ustawienia i policzone wiadomości, które naprawdę dotarły. Osobno rozmowa z konkretną osobą, osobno kanał grupowy. Własne oczekiwania mieli zapisać przed wyjściem, żeby po powrocie nie okazało się, że od początku chcieli uzyskać dokładnie taki wynik.

– A jeśli wygra Meshtastic? – spytał Mirek.
– Zapiszemy – odpowiedział gość.
– A jeśli MeshCore?
– Też zapiszemy.

Mirek zamknął notatnik. Takie zasady bardzo utrudniały dyskusję w internecie.

Wtedy zgasło biurkowe radio zasilane z ładowarki. Zbyszek spojrzał na telefon. Gość na antenę. Mirek zaczął odtwarzać z pamięci ostatnie zmiany ustawień, włącznie z tymi, których nie zrobił.

Anka zajrzała pod stół. Wtyczka ładowarki leżała obok listwy. Ktoś odłączył ją, żeby podłączyć czajnik.

– Znalazłam wspólny problem obu obozów – oznajmiła. – Jedno wolne gniazdko.

Anka pod stołem wskazuje odłączoną ładowarkę; na blacie stoi czajnik i radio z ciemnym ekranem.
Wspólny problem obu obozów znalazł się obok listwy zasilającej.Ilustracja: wygenerowano AI

Radio wróciło do życia. Czajnik również. Pierwsza udana współpraca między projektami polegała na znalezieniu dłuższej listwy zasilającej.

Przed wyjściem Mirek spytał, czy można używać obu sieci. Gość skinął głową. Zbyszek zaczął liczyć wolne miejsca w szufladzie. Anka policzyła zajęte miejsca na stole i uzyskała wynik bardziej przekonujący.

Dostali drugi sposób komunikacji i kilka nowych sposobów na to, żeby się nie dogadać. Na razie mieli jednak wspólny plan, ciepłą herbatę i pół sernika. W następnym odcinku ktoś zapyta, po której stronie właściwie siedzą. Wtedy zacznie się przesuwanie krzeseł.

Bohaterowie piją herbatę przy wspólnym stole z dwoma radiami, a Mirek dostawia krzesło.
Na razie łączy ich stół. W następnym odcinku zaczną przesuwać krzesła.Ilustracja: wygenerowano AI

Wersja komiksowa z narratorem i czterema postaciami: obejrzyj część 2 na YouTube.

Obejrzyj na YouTube: Meshowe wojny po polsku, część 2
Okładka filmu. Ilustracja: wygenerowano AI.